Gjafirnar sem komast ekki í pakka

Sumar gjafir er auðvelt að pakka inn. Aðrar koma í formi símtals, aukastóls við borðið eða skilaboða sem segja: „Ég get sótt þig.“ Um jólin fer mikil athygli í að finna réttu hlutina handa rétta fólkinu. Það getur verið ánægjulegt að velja gjöf og hlakka til að sjá viðbrögðin. En við getum líka gefið eitthvað sem fer aldrei undir jólatréð.

Það getur verið tími. Að setjast hjá einhverjum og hlusta á söguna til enda, jafnvel þótt við höfum heyrt hana áður. Að fara í heimsókn án þess að vera strax á leiðinni eitthvað annað. Að leggja símann frá sér þegar barn vill sýna okkur það sem það var að búa til.

Það getur líka verið að taka eitt verk að sér. Sá sem hefur eldað matinn gæti haft meiri þörf fyrir að einhver gangi frá eldhúsinu en að fá enn einn hlut í það. Þreytt foreldri gæti þegið aðstoð við að sækja börnin. Sá sem á erfitt með að komast út gæti verið feginn að fá far í heimsókn.

Oft er hjálplegt að bjóða eitthvað ákveðið. „Ég er að fara í búðina, vantar þig eitthvað?“ er auðveldara að svara en „láttu mig vita ef ég get gert eitthvað“. Það má samt alltaf segja nei. Gjöf á ekki að verða krafa um að þiggja.

Stundum felst góðmennskan í að muna eftir einhverjum. Að senda manneskju skilaboð sem er nýflutt á staðinn. Að spyrja hvort hún vilji koma með í gönguferð eða fá sér kaffi. Að gera ráð fyrir því að ekki séu allir með fullbókaða dagskrá, án þess að ætlast til skýringa á því.

Börn geta líka gefið slíkar gjafir. Þau geta teiknað mynd, lesið fyrir yngra systkini eða hjálpað til við verkefni sem þau ráða við. Við getum boðið þeim að taka þátt í umhyggjunni án þess að gera þau ábyrg fyrir líðan fullorðinna.

Það er þó enginn mælikvarði á góðmennsku hversu mikið fólk leggur á sig. Við höfum mismikinn tíma, kraft og svigrúm. Sum þurfa sjálf að fá hjálp þessi jól. Það má þiggja hana án þess að þurfa að jafna reikninginn strax.

Gjafir sem ekki komast í pakka geta verið hversdagslegar og farið hljótt. Kannski man enginn síðar hver gekk frá uppvaskinu eða hver sá til þess að allir kæmust heim. En á þeirri stundu létti það einhverjum lífið. Þegar við hugsum um hvað við viljum gefa um jólin má því bæta einni spurningu við óskalistann: Hvað myndi gleðja þessa manneskju eða létta henni daginn? Svarið gæti verið miklu einfaldara en okkur datt fyrst í hug.